Huis (woning)

Een huis, woning of (Vlaams) woonst is een bouwwerk waarin mensen kunnen wonen. Hier gaat het om een (deel van een) gebouw dat muren rondom een binnenruimte heeft, evenals een dak. Een huis biedt bescherming tegen neerslag, wind, extreme temperaturen en tegen mogelijk binnendringende mensen of dieren. De binnenruimte in het huis is meestal verdeeld in verschillende kamers waaronder een keuken. Veel huizen hebben ook een gang, een trap, een zolder of een kelder. Vaak hebben mensen bij het huis een tuin of een erf. Luxueuzere huizen hebben een garage, of zelfs een bijkeuken.

Een huis heeft ten minste één ingang, meestal in de vorm van een deur of een poort. In Nederland worden via het bouwbesluit allerlei eisen aan een woning gesteld. Zo moet het toilet vanuit de woonkamer via ten minste twee deuren bereikt worden.

In de westerse wereld besteden mensen doorgaans veel tijd en geld aan hun woning. Niet alleen wordt het vaak fraai ingericht en goed onderhouden (het schoonmaken wordt huishouden genoemd), er wordt ook veelvuldig verbouwd, waarbij bijvoorbeeld de keuken of badkamer wordt vernieuwd of een uitbouw wordt aangebouwd, bijvoorbeeld een serre.

In Nederland zijn er (anno 2010) 7,1 miljoen zelfstandige woningen.^[1]

In 2024 zijn er 8.2 mln woningen en 8.3 mln huishoudens.

In Nederland staan ruim 8,2 miljoen woningen, waarvan er 7,776 miljoen bewoond zijn. De resterende 429 duizend woningen zijn niet beschikbaar of worden niet (permanent) bewoond. Een deel hiervan (135 duizend) staat tijdelijk leeg omdat de nieuwe bewoner nog moet verhuizen of de woning verbouwd wordt. Naar schatting zijn 244 duizend woningen niet beschikbaar omdat ze in gebruik zijn als tweede woning of worden bewoond door een institutioneel huishouden, zoals een begeleid wonen traject. De overige 50 duizend woningen staan langer dan een jaar leeg en zijn beschikbaar voor bewoning.

https://www.volkshuisvestingnederland.nl/onderwerpen/berekening-woningbouwopgave

Duur: 48 seconden.0:48Krotwoningen aan de Maas bij Leeuwen (1927)

Soorten huizen

Er bestaan drie typen huizen naar de manier van bouwen:

• vrijstaande huizen, alleenstaande woning of open bebouwing;
• huizen die aan één ander huis zijn vastgebouwd (half-open bebouwing): ‘twee onder één kap‘, of hoekwoning;
• huizen die aan meer dan een zijde aan een ander huis zijn vastgebouwd: een rijtjeshuis of gesloten bebouwing.

Er bestaan ook typen huizen naar het stapelen van woningen boven elkaar:

• een woning op de begane grond, een zogenaamde benedenwoning;
• een woning op een hogere verdieping of etage, ook wel bovenwoning genoemd, vaak wel met een afzonderlijke ingang;
• een maisonnette, een woning in een woon- of flatgebouw met meerdere verdiepingen, wonen en slapen gescheiden per bouwlaag;
• een appartement, een iets luxueuzere versie van een bovenwoning.

Appartementen bevinden zich meestal in een flatgebouw, maar kunnen zich ook bevinden in een omgebouwd ouder en groter woongebouw.

Verschillende typen huizen zijn:

• de bungalow: een meestal vrijstaand huis waarvan alle vertrekken zich op de begane grond bevinden, zonder verdiepingen;
• een jarendertigwoning: een relatief hoogwaardig huis, gebouwd tijdens het interbellum;
• het herenhuis: een groot, ruim huis met meerdere verdiepingen en vertrekken met hoge plafonds;
• een doorzonwoning: een huis met een woonkamer die aan voor- en achtergevel grenst. Dit is een eufemisme geworden voor het meest gewone type huis.

Naar het type bewoning worden huizen onderscheiden in eengezinswoningen, de meest voorkomende soort woning in Nederland en België, waar één gezin het gehele huis bewoont. Voor studerende jongeren bestaat de studentenflat, een over het algemeen groot gebouw met verschillende kamers die samen een keuken delen. Bejaarden wonen soms in een verzorgingshuis dat oppervlakkig lijkt op een studentenflat, maar meer grote gemeenschappelijke ruimtes bevat, zodat er gemeenschappelijk gegeten kan worden. Vaak is er ook een recreatiezaal. Voor vakanties bestaan er vakantiehuisjes of recreatiebungalows.

Naar eigendom wordt onderscheid gemaakt tussen een koophuis, dat door de eigenaar bewoond wordt, en het huurhuis, dat door de bewoner gehuurd wordt van een (groot)eigenaar. Om een huis te kopen sluiten veel mensen een lening af, vaak een hypothecaire lening. Een huurhuis wordt soms verhuurd door een huisjesmelker, maar in Nederland vaker door een woningcorporatie of een beleggingsmaatschappij.

Huis naar materiaal

Duur: 1 minuut en 48 seconden.1:48Een geprefabriceerd huis

De eerste huizen zijn waarschijnlijk gebouwd van leem dat op gevlochten dunne houtstammen, tenen genoemd, werd aangebracht. Later kwamen er geheel houten huizen van gezaagde planken, en nog later werden huizen van baksteen gebouwd. In zuidelijk Nederland en België worden ook wel huizen van natuursteen gebouwd. Tegenwoordig zijn huizen vaak gebouwd met beton. Op plaatsen waar drassige grond voorkomt wordt veel gebruikgemaakt van houtskeletbouw (wanden en vloeren van houten frames met daarin isolatiemateriaal en afgewerkt met gevelbekleding).^[bron?] Dit alles omdat er anders een veel draagkrachtigere fundering moet worden aangelegd. Maar bouwen met hout heeft ook nadelen, bijvoorbeeld is de hoogte die behaald kan worden beperkt omdat anders de stabiliteit niet meer te garanderen is. Bij hoogbouw wordt wel beton gebruikt, er moet dan wel een goede fundering worden gemaakt. Bij slappe (veen)grond moeten er houten of betonnen heipalen worden geslagen tot op een steviger zandlaag. Vooral in het westen van Nederland is dit gebruikelijk.