Waarom onderzochten wij het vastgoed bij universiteiten?
De Nederlandse universiteiten zijn van plan om de komende jaren in totaal ruim € 3 miljard te investeren in hun huisvesting, zoals blijkt uit cijfers van de Inspectie van het Onderwijs (IvhO, 2016). Investeren in goede huisvesting is voor universiteiten geen doel op zichzelf, maar staat in dienst van hun kerntaken: het verzorgen van goed onderwijs, onderzoek en valorisatie.
De ervaringen in andere onderwijssectoren (zie bijvoorbeeld ROC Leiden) laten zien dat goed vastgoedmanagement geen vanzelfsprekendheid is en dat verkeerde keuzes met vastgoed grote gevolgen voor het primaire proces en de financiële positie van de instellingen kunnen hebben. Naast de omvang van de geplande investeringen was dat een belangrijke reden voor ons om het vastgoedmanagement bij de universiteiten te onderzoeken.
Per 1 januari 1995 heeft het Rijk het eigendom van het universitair vastgoed overgedragen aan de universiteiten. Sindsdien kunnen zij zelfstandig beslissen over aankoop, verkoop, renovatie en nieuwbouw van vastgoed.
De financiering van het vastgoed is onderdeel van de lumpsum-financiering in het onderwijs. Dat betekent dat de universiteiten veel vrijheid hebben in de besteding van het geld dat zij via de begroting van het Ministerie van OCW ontvangen. Voor 2018 is € 4,4 miljard aan hoofdbekostiging voor het wetenschappelijk onderwijs begroot. Het is in de eerste plaats de verantwoordelijkheid van de universiteiten om voor een juiste inzet van deze publieke middelen te zorgen. Een goed systeem van checks-and-balances, waaronder een goed functionerende raad van toezicht, is daarbij essentieel.
Daarom hebben we in ons onderzoek ook onderzocht hoe bij de universiteiten de checks-and-balances bij vastgoedbeslissingen zijn ingericht en hoe deze in een aantal onderzochte casussen hebben gefunctioneerd. Daarmee ontstaat inzicht in de besteding van publieke middelen.
https://www.rekenkamer.nl/publicaties/rapporten/2018/01/18/vastgoed-bij-universiteiten
Vastgoedmanagement universiteiten en toezicht op vastgoedbeheer door raden van toezicht is op orde, maar kan beter
De 6 onderzochte universiteiten hebben het vastgoedmanagement op hoofdlijnen op orde, maar er zijn op onderdelen nog wel verbeteringen mogelijk:
- niet alle universiteiten hadden ten tijde van het onderzoek een vastgestelde vastgoedstrategie;
- soms ontbrak informatie over de bezetting van kantoorhuisvesting;
- in een aantal gevallen is een betere toepassing van nieuwe onderwijs- en huisvestingsconcepten mogelijk (online learning);
- en tot slot kan de RvT bij complexe financiële constructies beter betrokken worden.
De checks-and-balances bij vastgoedbeslissingen van de 6 onderzochte universiteiten zijn redelijk op orde, maar er zijn verbeteringen mogelijk met betrekking tot:
- het beperken van de minimale hoogte van investeringen waarboven de raden van toezicht goedkeuring moet geven;
- het vastleggen van besluiten.
file:///C:/Users/niels/Downloads/Rapport+Vastgoed+bij+universiteiten+deel+2+WR.pdf
Vastgoedcoördinator 