Met de Nota Ruimte en het ministerie van volkshuisvesting en ruimtelijke ordening (vroeger VROM, daarna weg bezuinigd) geeft het Rijk in hoofdlijnen aan welk vastgoed in welk gebied gerealiseerd kan of moet worden.
Na de Tweede Wereldoorlog kreeg het ministerie van volkshuisvesting een centrale rol in het realiseren van zoveel mogelijk woningen. Per jaar werd de woningschaarste met woningcoöperaties, particulieren, bouwers en overheid aangepakt. De gestandaardiseerde betaalbare coöperatie woningen uit de jaren 50 en 60 zien we nog deels terug in wijken en dorpen. Vanaf de jaren 80 zijn de woningbouw initiatieven geprivatiseerd. De markt lost het probleem wel op. Projectontwikkelaars en beleggers voorzien de bouwsector van financiële middelen en werken initiatieven uit tot woningbouw projecten. Woningen werden beleggingsinstrumenten.
Vanaf de jaren 90 zien we een steeds grotere groep mensen ouder worden. De privatisering neemt toe, huishoudens worden steeds meer individualistisch en de leeftijdsopbouw steeds ouder. Dat vraagt om een ander woonbeleid.
Na de millenniumwisseling, de economische en financiële crisis stagneert de bouwsector. De bouwstroom neemt af, werknemers verlaten de bouwsector en er wordt nauwelijks bijgebouwd. Het kabinet geeft aan dat de woningmarkt af is. Overheidsingrijpen is niet nodig. De markt regelt het wel.
Vanaf 2020 blijkt er een groot te kort aan woningen en arbeidskrachten te zijn. Er moeten circa 900.000 woningen bijgebouwd worden. Vanaf 2024 zet het Rijk alle seinen op groen om 100.000 woningen bij te bouwen. Het Rijk kampt alleen ook met de stikstofcrisis, tekorten op de arbeidsmarkt en een omschakeling naar een meer geautomatiseerd en geprefabriceerde woningbouw in woningbouwfabrieken.
Verhaal van VRO
Het ministerie van Volkshuisvesting en Ruimtelijk Ordening (VRO) werkt aan de basis van onze samenleving. Dat iedereen een dak boven zijn hoofd heeft en kan wonen en leven in een prettige omgeving. Want wonen is een grondrecht in Nederland.
Samen met provincies, gemeenten, corporaties en marktpartijen werken wij aan voldoende betaalbare woningen. Verduurzaming is daarbij een belangrijk uitgangspunt. Daar helpen wij bij; of het nu gaat over een woning, kantoor of ander gebouw. Het Rijksvastgoedbedrijf, ook onderdeel van VRO, beheert alle rijksgebouwen en rijksgronden.
Daarnaast zorgen wij voor een goede verdeling van de schaarse ruimte in Nederland. Er zijn grote ambities voor een klein oppervlak: landbouw, natuur, woningbouw, bedrijvigheid, wegen en openbaar vervoer. Dat vraagt om keuzes en slimme combinaties. Met elkaar zorgen wij voor een leefbare omgeving. Dat is werken aan de basis. Van Nederland en ons Koninkrijk.
Vastgoedcoördinator 