Overheden

Het Rijk, Provincies, gemeenten en waterschappen kopen, ontwikkelen of beheren vastgoed en grond aan met een maatschappelijk doel. Aan de ene kant is vastgoed nodig om te voorzien in de eigen huisvesting. Het betreft gemeentehuizen, gemeentewerven, wijkposten, milieustraten. Aan de andere kant moeten overheden voldoen aan een taakstelling om bijvoorbeeld te voorzien in onderwijshuisvesting. Hoe gemeenten voorzien in onderwijshuisvesting wordt vastgesteld in de modelverordening voorziening onderwijshuisvesting en het integrale huisvestingsplan.

Overheden (vaak gemeenten) bepalen zelf in welke mate ze voorzien in sportaccommodaties, apparaat ondersteunende huisvesting en cultuuraccommodaties en ander maatschappelijk vastgoed. Door toenemende bezuinigingen proberen gemeenten vaak het beheer en onderhoud of het volledige eigendom van het pand te privatiseren naar stichtingen en verenigingen. Aan de andere kant willen gemeenten wel sociale doelen bereiken en de toegang tot cultuur, sport voor zoveel mogelijk mensen toegankelijk en betaalbaar te houden.

Naast het aanhouden van vastgoed treden overheden ook op als bevoegd gezag in een toetsende en handhavende rol. Overheden toetsen beleid op de gemeentelijke, provinciale doelstellingen (omgevingsvisie). Overheden handhaven op verordeningen en wetgeving zoals de omgevingsvergunning (omgevingswet). Het Rijk en de provincies kunnen daarnaast een coördinerende of sturende rol hebben, doordat ze bepaalde taakstellingen kunnen aanwijzen. Regionale afstemming is nodig bij het aanwijzen van woningbouw locaties, bedrijventerreinen (economische activiteiten).