Omgevingsplan van rechtswege

Sinds 1 januari 2024 heeft iedere gemeente een omgevingsplan. Dit omgevingsplan bestaat uit een tijdelijk deel en een nieuw deel. Gemeenten hebben tot eind 2031 de tijd om de inhoud van het tijdelijke deel van het omgevingsplan om te zetten naar regels in het nieuwe deel.

https://iplo.nl/regelgeving/instrumenten/omgevingsplan/omgevingsplan-rechtswege/

Tijdelijk deel omgevingsplan

Artikel 22.1 van de Omgevingswet bepaalt dat het tijdelijk deel van het omgevingsplan bestaat uit:

  • besluiten die zijn aangewezen in artikel 4.6 van de Invoeringswet Omgevingswet
  • kaarten, bedoeld in artikel 3.5, lid 2, en besluiten, bedoeld in artikel 3.5, lid 3, Aanvullingswet bodem Omgevingswet
  • omgevingsplanregels van rechtswege, bedoeld in artikel 22.2, lid 1, Omgevingswet

Besluiten artikel 4.6, Invoeringswet Omgevingswet

Artikel 4.6, Invoeringswet Omgevingswet bepaalt dat de volgende besluiten en verordeningen onderdeel zijn van het omgevingsplan:

  • bestemmingsplan (artikel 3.1, Wet ruimtelijke ordening (Wro)), ook een parapluplan, waarmee meerdere bestemmingsplannen worden aangepast valt hieronder
  • bestemmingsplan Crisis- en herstelwet (artikel 2.3 en 2.3a, Crisis- en herstelwet (Chw))
  • wijzigingsplan (artikel 3.6, Wro)
  • uitwerkingsplan (artikel 3.6, Wro)
  • beheersverordening (artikel 3.38, Wro)
  • inpassingsplan (artikel 3.26 en 3.28, Wro)
  • inpassingsplan (artikel 2.31 en 2.4, lid 1, onder k, Chw)
  • exploitatatieplan (artikel 6.12, Wro)
  • besluit waarbij een gebied of categorieën bouwwerken zijn aangewezen waarvoor geen redelijke eisen van welstand van toepassing zijn (artikel 12, lid 2, Woningwet)
  • Voorbereidingsbesluit bestemmingsplan (artikel 3.7, Wro)
  • luchthavenindelingsbesluit, luchthavenbesluit of besluit beperkingengebied buitenlandse luchthaven dat geldt als voorbereidingsbesluit bestemmingsplan
  • regels verordening archeologische monumentenzorg (artikel 38, lid 1, Monumentenwet 1988)
  • geurverordening (artikel 6, Wet geurhinder en veehouderij)
  • verordening afvoer regenwater en grondwater (artikel 10.32a, Wet milieubeheer)
  • besluit hogere waarde (artikel 110a, Wet geluidhinder), via artikel IX, Aanvullingsbesluit geluid Omgevingswet
  • vastgestelde veiligheidscontour (artikel 14, Besluit externe veiligheid inrichtingen), via artikel 8.2.7, lid 1, Invoeringsbesluit Omgevingswet

Kaarten en besluiten Aanvullingswet bodem Omgevingswet

De kaarten, bedoeld in artikel 3.5, lid 2 van de Aanvullingswet bodem Omgevingswet zijn de bodemkwaliteitskaart (artikel 44, Besluit bodemkwaliteit (Bbk)) en de bodemfunctieklassenkaart (artikel 55, Bbk).

De besluiten, bedoeld in artikel 3.5, lid 3, Aanvullingswet bodem Omgevingswet zijn besluiten over het toepassen van grond of baggerspecie op of in de bodem (artikel 12a, lid 2, Wet bodembescherming).

Omgevingsplanregels van rechtswege

Met de inwerkingtreding van de Omgevingswet vervalt een aantal regels op rijksniveau. Het Rijk decentraliseert de bevoegdheid tot het stellen van deze regels naar de gemeente. Om te voorkomen dan er regels vervallen voordat de gemeente zelf regels heeft opgesteld, bepaalt artikel 7.1 van het Invoeringsbesluit Omgevingswet dat deze regels onderdeel worden van het omgevingsplan. Artikel 22.2, Omgevingswet noemt dit ‘omgevingsplanregels van rechtswege’. In de praktijk wordt dit aangeduid als de ‘bruidsschat omgevingsplan Klik hier voor uitleg over dit begrip (opent in popup)‘.

Rond de inwerkingtreding van de Omgevingswet heeft het Rijk geconstateerd dat er wat onvolkomenheden en onduidelijkheden in de regels van de bruidsschat omgevingsplan stonden. Om dit te repareren heeft het Rijk de Vangnetregeling Omgevingswet (verwijst naar een andere website) vastgesteld. De Vangnetregeling wijzigt de regels van de bruidsschat omgevingsplan zelf niet. De Vangnetregeling geldt naast de bruidsschat omgevingsplan en vormt een aanvulling hierop.

De regels van de bruidsschat omgevingsplan zijn onderdeel van het omgevingsplan van de gemeente. De regels vormen een invulling van de hoofdstukken 1 en 22 van het omgevingsplan van rechtswege.

Nieuw deel omgevingsplan

Het nieuwe deel van het omgevingsplan is leeg tot het moment waarop de gemeente daarin zelf regels opneemt. Door overgangsrecht kunnen besluiten onderdeel worden van het nieuwe deel van het omgevingsplan. Bijvoorbeeld voorbereidingsbesluiten waarvoor voor inwerkingtreding nog geen ontwerpbestemmingsplan ter inzage is gelegd (artikel 4.103, 4.104 en 4.104a, Invoeringswet Omgevingswet). Of een tracébesluit dat nog niet is verwerkt in een bestemmingsplan (artikel 4.49, Invoeringswet Omgevingswet).

Overgangsfase omgevingsplan

Gemeenten krijgen tot eind 2031 de tijd om de onderdelen van het tijdelijk deel van het omgevingsplan om te zetten naar regels in het nieuwe deel van het omgevingsplan. Dit volgt uit artikel 1, lid 1 van het Koninklijk Besluit (Stb. 2023, 267 (verwijst naar een andere website)). De gemeente verwerkt dan ook regels over de fysieke leefomgeving die in andere gemeentelijke verordeningen staan. Bijvoorbeeld in de kapverordening, erfgoedverordening of algemene plaatselijke verordening (APV).

Vindbaarheid inhoud omgevingsplan van rechtswege

U vindt het omgevingsplan van de gemeente in het onderdeel Regels op de kaart (verwijst naar een andere website) van het Omgevingsloket. Instrumenten die onder de Wet ruimtelijke ordening (Wro) via de standaard IMRO (Informatiemodel ruimtelijke ordening) beschikbaar zijn gesteld vindt u daar als aparte documenten.

In de tabel hieronder is aangegeven welke delen van het tijdelijk deel van het omgevingsplan vindbaar zijn in Regels op de kaart.

onderdeel tijdelijk deel omgevingsplanvindbaarheid in Regels op de kaart
bestemmingsplan (Wro)apart document
bestemmingsplan (Chw)apart document
wijzigingsplanapart document
uitwerkingsplanapart document
beheersverordeningapart document
inpassingsplan (Wro)apart document
inpassingsplan (Chw)apart document
exploitatieplanapart document
besluit waarbij een gebied of categorieën bouwwerken zijn aangewezen waarvoor geen redelijke eisen van welstand van toepassing zijnniet in Regels op de kaart
voorbereidingsbesluit bestemmingsplan/inpassingsplanapart document
luchthavenindelingsbesluit, luchthavenbesluit of besluit beperkingengebied buitenlandse luchthaven dat geldt als voorbereidingsbesluitniet in Regels op de kaart
regels verordening archeologische monumentenzorgniet in Regels op de kaart
geurverordeningniet in Regels op de kaart
verordening afvoer regenwater en grondwaterniet in Regels op de kaart
besluit hogere waardeniet in Regels op de kaart
vastgestelde veiligheidscontourniet in Regels op de kaart
bodemkwaliteitskaartniet in Regels op de kaart
bodemfunctieklassenkaartniet in Regels op de kaart
besluit toepassen van grond of baggerspecie op of in de bodemniet in Regels op de kaart
omgevingsplanregels van rechtswege (bruidsschat omgevingsplan)onderdeel van het omgevingsplan
aanvullingen bruidsschat omgevingsplan door Vangnetregeling Omgevingswetniet in Regels op de kaart