https://www.ruimtelijkeordening.nl/onderwerpen/themas/nota-ruimte

Nota Ruimte

We staan in Nederland voor veel maatschappelijke opgaven die ruimte nodig hebben. Daarbij moeten we slimme keuzes maken, dingen combineren en vernieuwen, want anders hebben we meer ruimte nodig dan we hebben. De Rijksoverheid neemt de leiding in de ruimtelijke ordening, zodat we de ruimte in Nederland eerlijk verdelen, met aandacht voor de kwaliteit van de leefomgeving. In de nieuwe Nota Ruimte leggen we de hoofdlijnen van het beleid voor de ontwikkeling van de leefomgeving van Nederland vast. Met keuzes voor nu (2030), straks (2050) en later (2100). 

Om tot een nieuwe Nota Ruimte te komen, hebben we al verschillende stappen gezet, maar moeten we ook nog stappen nemen. Benieuwd naar dit proces? Hierover lees je op de pagina ‘Route naar Nota Ruimte’. Totdat de nieuwe Nota Ruimte klaar is, geldt de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) als beleid. 

Regie op de ruimtelijke ordening 

De regie vanuit de overheid is nodig om belangrijke doelen te bereiken. Doelen zoals het bouwen van voldoende woningen, de overgang naar een klimaatneutrale samenleving en circulaire economie, het verbeteren van de kwaliteit van de natuur en het toekomstbestendig maken van de landbouw. De nieuwe Nota Ruimte biedt een langetermijnvisie op de ruimtelijke inrichting van Nederland.   

Input voor de Nota Ruimte 

Er zijn verschillende factoren die bijdragen aan de inhoud van de Nota Ruimte. Allereerst zijn dat de grote nationale programma’s voor bijvoorbeeld woningbouw, landbouw, natuur, Defensie, waterveiligheid, het energienetwerk en de economie. De samenwerking met de provincies, gemeenten en waterschappen levert ook belangrijke bouwstenen voor de Nota Ruimte over de inpassing van de nationale opgaven op hun eigen grondgebied. Meer informatie vind je op de pagina’s ‘Aanpak NOVEX-gebieden‘ en ‘Aanpak provincies’.

We vinden het belangrijk dat iedereen input kan leveren voor de nieuwe Nota Ruimte. Door op de hoogte te zijn van lokale en nationale kennis uit de samenleving, willen we de kwaliteit van de Nota Ruimte versterken. Daarom luisteren we ook naar de ideeën van burgers en maatschappelijke organisaties. Lees hier meer over op de pagina ‘Participatie rondom Nota Ruimte’. 

Door de groei van de bevolking, klimaatverandering en toenemende sociaal-culturele verschillen, hebben we behoefte aan een nieuwe Nota Ruimte. Daarvoor moeten we de balans zoeken tussen leefbaarheid, economie en ecologie. In de nieuwe Nota Ruimte leggen we onze langetermijnvisie vast voor de toekomst en de ontwikkeling van de leefomgeving in Nederland. 

De Rijksoverheid werkt eraan om in 2026 een nieuwe Nota Ruimte af te hebben. Totdat de nieuwe Nota Ruimte klaar is, geldt de Nationale Omgevingsvisie (NOVI) als beleid. De NOVI laat zien welke uitdagingen er zijn, wat de nationale belangen zijn, welke keuzes we maken en welke richting we op willen. In de Uitvoeringsagenda staat een overzicht van instrumenten voor de verschillende beleidskeuzes uit de NOVI.  

Om tot een nieuwe Nota Ruimte te komen, doen we onderzoek. Bijvoorbeeld binnen het programma Mooi Nederland, waar je op de pagina ‘Ruimtelijke kwaliteit‘ meer over kunt lezen, door Stel-dat-verkenningen en het opstellen van toekomstbeelden voor ons land. Benieuwd welke bouwstenen nog meer bijdragen aan de nieuwe nota, ga naar de pagina ‘Nota Ruimte in kort‘. 

Voorontwerp Nota Ruimte

Eind 2023 is de Contourennotitie voor de nieuwe Nota Ruimte naar de Tweede Kamer gestuurd. Hierin staan de eerste inhoudelijke richtingen voor de toekomstige ruimtelijke ontwikkeling van Nederland. Het voorontwerp Nota Ruimte is een vervolg op de Contourennotitie. Het voorontwerp is een tussenstap om via een ontwerp Nota Ruimte tot een definitieve nieuwe Nota Ruimte te komen.  

Verdere uitwerking naar nieuwe Nota Ruimte

Op basis van het voorontwerp Nota Ruimte gaan we in gesprek met provincies, gemeenten, waterschappen, maatschappelijke organisaties, bedrijfsleven en deskundigen over de ruimtelijke keuzes. De verdere uitwerking naar de ontwerp Nota Ruimte kan op bepaalde punten anders zijn vanwege het nieuwe regeerprogramma.  

Het voorontwerp heeft geen officiële juridische status, maar is een belangrijke stap om verder te komen richting de ontwerp Nota Ruimte. De uiteindelijke nieuwe Nota Ruimte wordt een bindende nationale omgevingsvisie voor het Rijk. Deze visie is in lijn met de Omgevingswet.

Het streven is om de ontwerp Nota Ruimte na de zomer van 2025 ter inzage te leggen samen met conceptplan MER. Zodra hier meer over bekend is, kun je dit lezen op deze website.