Industrieel vastgoed richt zich op gebouwen en terreinen die gebruikt worden voor industriële doeleinden, zoals fabrieken, magazijnen en distributiecentra. Dit type vastgoed kan minder gevoelig zijn voor schommelingen in de economie en biedt vaak langdurige huurcontracten.
Bron: ING 2025
Het vastgoed in deze factsheet gaat over logistiek en industrieel vastgoed in Nederland. Het CBS houdt gegevens bij van vastgoed met de functie “industrie”. Volgens de BAG registratie is industrie: ‘een gebouw voor het bewerken of opslaan van materialen en goederen of voor agrarische doeleinden’. Dit is dus breder dan alleen logistiek.
Toenemende vraag naar logistiek vastgoed door:
- Groei van e-commerce
- Voortdurende trend van on-shoring
Beperkt aanbod van logistiek vastgoed door:
- Beperkte nieuwbouw als gevolg van overheidsrestricties (verdozingsdiscussie en ruimtegebrek)
- Netcongestie (te weinig ruimte op het stroomnet waardoor niet voorzien kan worden van passende stroomaansluiting)
Gebouwen met functie ‘Industrie’
Op 1 januari 2024 stond er volgens het CBS 6,7mln m2 met een industriefunctie leeg in Nederland. Afgezet tegen de totale oppervlakte vastgoed met als kenmerk ‘industrie’ is dit 3% en onveranderd ten opzichte van een jaar eerder. Sinds het bijhouden van de leegstandsmonitor in 2015 is 3% het laagste percentage leegstand. Het percentage leegstand gemeten in aantal industriepanden is met per 1 januari 2024 7,8%.
Logistieke gebouwen
De leegstand in de asset class “Logistiek & Industrieel” is erg laag. Als je alleen kijkt naar vastgoed met een logistieke functie, is deze leegstand ook laag. CBRE rapporteert in oktober 2024 een leegstandspercentage van 3,5%. Hoewel dat vergeleken met retail en kantoren laag is, zagen we in 2023 een toename van de leegstand als gevolg van een afzwakkende economie en hoge rente. In 2022 was de leegstand als gevolg van de Corona pandemie en de daardoor sterke vraag naar opslagruimte met 1% historisch laag.
Achter de krapte op de logistieke markt zitten de volgende oorzaken:
Veel vraag
- Groei e-commerce -> meer warehouse capaciteit nodig
- On-shoring. Er is meer behoefte aan het dichterbij de afzetmarkt produceren en assembleren, mede gedreven door de supply chain problemen tijdens de Corona crisis -> meer opslag- en productie ruimte nodig
Weinig aanbod
- Restrictief beleid Rijksoverheid uitgifte nieuwbouwlocaties (obv kwalitatief landschapsbeeld –’verdozing’, stikstofproblematiek, huisvesting arbeidsmigranten nodig)
- Netcongestie: krapte aansluiting elektriciteitsnet
Integratie oplossingen ruimtenood, klimaatopgave, inpassing in landschap
Oplossingen voor ruimtenood, klimaatopgaven en inpassing in landschap zijn:
- Stapelen
Meerlaags DC met parkeren op het dak - Functiemenging
Mengen met andere functies, zoals wonen, recreatie of landbouw. Hierdoor worden de logistieke gebouwen aan het zicht onttrokken. - Functiestapeling
Meerdere functies in één gebouw - Toepassen van groen
Aan, in en rondom het logistieke pand - Meer aandacht voor het ontwerp
Bijvoorbeeld in plaats van een ‘doos’, breken van de gevel, transparantie, hoogteverschillen toepassen.
Automatisering en robotisering
Efficiëntie is belangrijk voor de logistiek dienstverlener. Robotisering en automatisering spelen een essentiële rol. In het pand komt bijvoorbeeld een volautomatische orderpickingsysteem. In dat systeem zit veel staal. De constructie dient dan voorbereid te zijn op dit systeem. In het programma van eisen worden dan bijvoorbeeld aan de vloeren aanvullende eisen gesteld om vervorming te voorkomen: de stijfheid van de vloer en de positie van de heipalen.
Aanbieden van laadmogelijkheden
Na 2030 zal de vraag naar laadpunten bij logistiek vastgoed toenemen door beleid dat elektrisch vervoer stimuleert. De behoefte aan laadmogelijkheden verschilt per pand, afhankelijk van het type transport. Laden op eigen terrein is goedkoper dan bij publieke laadpunten, waardoor panden met laadinfra aantrekkelijker zijn voor huurders die dit nodig hebben.
Meer over dit onderwerp kun je lezen op: Meerwaarde logistiek met laadopties loopt na 2030 op
Duurzaamheidstrends Logistiek en Industrieel
De bebouwde omgeving is voor ca 30% verantwoordelijk voor de uitstoot van CO2. De Nederlandse overheid heeft zich gecommitteerd aan het klimaatakkoord van Parijs en dus wordt verduurzaming steeds meer afgedwongen door regelgeving.
Co2 reductie
Ook de logistieke- en industriële gebouwen dienen Paris Proof te zijn in 2050. Vermindering van uitstoot van CO2 door vermindering van gebruik van elektriciteit en gebruik van hernieuwbare energiebronnen is belangrijk.
Zon-op-dak
Zon-op-dak is bij nieuwbouw inmiddels de standaard, maar ook bestaande gebouwen bieden ruimte voor zonnepanelen. In potentie kan één vierkante meter dakoppervlak 50 kWh opleveren. En als 80% van het totale dakoppervlak van zonnepanelen wordt voorzien, ontstaan zelfs energieleverende gebouwen (bron: Dutch Green Building Council).
Duurzaamheid: andere thema’s
- Klimaatadaptatie
Betreft de mate waarin een gebouw bestand is tegen fysieke klimaatrisico’s (hitte, droogte, overstromingen, wateroverlast). Deze kunnen gebouwen beschadigen of de waarde van gebouwen doen verminderen. - Een gezond gebouw
Een kantoorpand met het juiste binnenklimaat draagt bij aan goede gezondheid van medewerkers. En dat heeft een positieve invloed op de productiviteit van de medewerkers. Een gezond gebouw ziet toe op de juiste temperatuur, daglicht, goede akoestiek en luchtkwaliteit. - Circulair
Logistiek vastgoed is de meest gestandaardiseerde bouw. Gebouwhoogte, vloerbelasting etc zijn veelal hetzelfde. Hierdoor liggen er veel kansen om componenten te hergebruiken. Door meer duurzame grondstoffen te gebruiken en meer modulair te gaan bouwen kan deze sector meer bijdragen aan duurzaamheid.
Vastgoedcoördinator 